Ba mươi năm hai ông bạn già thi hái nấm, năm nay mỗi ông dắt theo một đứa cháu, và lần đầu tiên hai giỏ bằng nhau

Ba mươi năm nay, cứ sáng chủ nhật đầu tiên sau trận mưa thu, ông Đạt và ông Hòa lại vào rừng thông sau làng, mỗi người một giỏ, thi xem ai hái được nhiều nấm hơn. Thua thì khao một chầu phở. Năm nay ông Đạt dắt theo cháu nội là thằng Cốm tám tuổi. Ông dặn luật đầu tiên của người đi hái nấm: chỉ hái loại mình biết chắc, cây nào lạ, đẹp mấy cũng để nguyên. Ông Hòa cũng không chịu kém, dắt theo cháu ngoại là bé Sen sáu tuổi, mặc áo vàng cho dễ tìm. Hai ông đi hai lối khác nhau, hẹn mười một giờ gặp ở cây sồi lớn giữa rừng. Luật thứ hai: cắt sát gốc bằng dao, đừng nhổ cả rễ, sang năm chỗ ấy mới mọc lại. Cốm học nhanh, chưa tới mười giờ đã cắt được hai mươi cây, cây nào cũng đưa ông xem trước. Ở lối bên kia, ông Hòa mải mê chỉ cho bé Sen một con sóc đang tha hạt thông. Sen thì mải ngồi ngắm sóc, giỏ nấm của hai ông cháu vẫn lưng lửng. Rồi Cốm chạy tắt qua rừng và gặp Sen. Hai đứa trẻ nhìn hai cái giỏ, chụm đầu thì thầm một lúc. Rồi Cốm đổ bớt nấm của mình sang giỏ của Sen, hai đứa ngồi đếm từng cây cho đều, đếm sai lại đếm lại. Ông Đạt ngồi nghỉ bên lều, không hay biết gì, còn tính trước xem năm nay bắt ông Hòa khao phở ở quán nào, tô đặc biệt hay tô thường. Mười một giờ, hai ông gặp nhau ở cây sồi lớn, mỗi người một giỏ, đặt cạnh nhau. Ba mươi năm, lần đầu tiên hai giỏ đầy như nhau. Đếm lại vẫn bằng: mỗi giỏ ba mươi mốt cây. Hai ông nhìn hai đứa cháu đang cố nhịn cười, rồi nhìn nhau. Ông Hòa bảo: hòa thì không ai khao ai. Ông Đạt bảo: vậy thì mỗi người khao một chầu. Từ năm ấy, cuộc thi có bốn người.