Con nói dối không phải con hư: vì sao trẻ nói dối, đừng gài bẫy hỏi, và cảm ơn trước khi sửa

Đống quần áo vừa gấp nằm la liệt dưới sàn. Mẹ hỏi ai làm đây, con lắc đầu: không phải con. Trong khi trong phòng chỉ có mỗi con. Nghe con nói dối lần đầu, nhiều bố mẹ giật mình. Thật ra đó là một bước phát triển: con bắt đầu hiểu người khác không biết hết những gì mình biết. Trẻ ba, bốn tuổi còn trộn lẫn tưởng tượng với thật. Con kể hôm nay thấy khủng long ở trường, đó là kể chuyện, chưa phải nói dối. Lớn hơn, con nói dối thường vì ba lý do: sợ bị phạt, sợ bố mẹ buồn, hoặc muốn có thứ gì đó. Hay gặp nhất là sợ. Đã biết rồi thì đừng hỏi để thử. Câu ai làm đổ đây mở sẵn cửa cho con nói dối. Nói thẳng: mẹ thấy nước đổ rồi, mình lấy khăn lau nhé. Nói thẳng giúp con khỏi phải chọn giữa sự thật và cơn giận của mẹ. Việc còn lại chỉ là cùng nhau sửa. Khi con tự nhận, cảm ơn trước đã: cảm ơn con đã nói thật. Rồi mới bàn chuyện sửa. Hậu quả nhẹ hơn hẳn so với lúc bị phát hiện. Có nghiên cứu cho thấy trẻ sống trong môi trường phạt nặng nói dối nhiều hơn và khéo hơn. Phạt nặng không làm con thật thà, chỉ làm con giấu giỏi hơn. Tránh gọi con là đồ nói dối. Trẻ hay sống đúng với cái tên người lớn đặt cho mình. Hãy nói về việc làm: câu vừa rồi chưa đúng sự thật. Để ý cả những lời nói dối nhỏ của chính mình: bảo con nói với cô là mẹ không có nhà, hay hứa mai mua rồi quên. Con nghe hết. Lỡ hứa mà chưa làm được thì nói lại cho rõ: hôm qua mẹ hứa mà chưa làm, mẹ xin lỗi, thứ bảy mình đi nhé. Chơi đùa, ôm ấp mỗi ngày là phần vốn để con dám kể cả chuyện dở. Con biết nói thật xong, mẹ vẫn là mẹ. Thật thà là thứ học dần qua nhiều năm, không phải dạy một lần là xong. Tập sau: con sợ bóng tối, làm sao cho con ngủ yên.