Vì sao quạt làm mình mát dù không làm lạnh không khí, và vì sao máy lạnh nhỏ nước?

Trưa nóng ba mươi lăm độ, bật quạt lên là thấy mát liền. Nhưng đặt nhiệt kế trước quạt, nó vẫn chỉ đúng ba mươi lăm độ. Vậy cái mát từ đâu ra? Quạt không làm lạnh không khí. Mô tơ quạt chạy còn toả ra một chút nhiệt. Nó chỉ làm đúng một việc: đẩy gió đi. Quanh da mình lúc nào cũng có một lớp không khí mỏng bị thân nhiệt hâm ấm. Gió quạt thổi bay lớp áo ấm vô hình ấy, đem không khí mát hơn tới sát da. Quan trọng hơn là mồ hôi. Mồ hôi muốn bốc hơi phải lấy nhiệt từ da. Gió càng đều, mồ hôi bay hơi càng nhanh, da càng mát. Giống mình thổi vào bát cháo nóng. Hơi thở không lạnh hơn cháo, nhưng thổi bay lớp hơi nóng và làm nước bốc hơi nhanh, nên cháo nguội nhanh. Vì quạt chỉ làm mát người chứ không làm mát phòng, bật quạt trong phòng không có ai là tốn điện vô ích. Ra khỏi phòng nhớ tắt. Quạt rất tiết kiệm: quạt đứng thường chỉ ăn bốn mươi tới bảy mươi oát, còn máy lạnh một ngựa đã gần một nghìn oát, bằng chừng mười lăm cái quạt chạy cùng lúc. Nhưng quạt có giới hạn. Khi không khí nóng gần bằng thân nhiệt, gió thổi tới lại mang hơi nóng vào người. Lúc ấy lau người bằng khăn ướt rồi ngồi trước quạt sẽ đỡ hơn nhiều. Còn máy lạnh thì làm lạnh thật. Nó hút hơi nóng trong phòng rồi thải ra ngoài qua cục nóng, nên đứng cạnh cục nóng ngoài ban công mới thấy hầm hập. Máy lạnh còn hay nhỏ nước. Đó là hơi ẩm trong phòng gặp dàn lạnh thì đọng lại thành giọt, giống ly nước đá đổ mồ hôi bên ngoài thành ly. Nước bị vắt ra như vậy nên phòng máy lạnh khô hẳn đi. Chế độ khô, cái nút hình giọt nước trên điều khiển, dùng đúng nguyên lý này để hút ẩm những ngày nồm. Cái nóng mình cảm thấy còn tuỳ độ ẩm. Trời ẩm, mồ hôi khó bay hơi, nên ba mươi hai độ ngày nồm oi có khi khó chịu hơn ba mươi lăm độ trời hanh khô. Lần tới mở quạt, nhớ rằng nó không thổi ra khí lạnh, nó giúp mồ hôi làm việc. Tập sau: vì sao tóc mình bạc dần theo tuổi.