Luyện tai nghe nhạc: cảm âm tuyệt đối hiếm cỡ một người trong mười nghìn, còn cảm âm tương đối thì ai cũng tập được bằng những câu hát quen

Có người nghe tiếng còi xe là nói ngay đó là nốt gì. Khả năng ấy gọi là cảm âm tuyệt đối. Nó rất hiếm, các nghiên cứu ở phương Tây ước chừng một người trong mười nghìn người. Cảm âm tuyệt đối gần như phải hình thành từ nhỏ. Nó hay gặp hơn ở người học nhạc sớm, nhất là người nói tiếng có thanh điệu như tiếng Việt, tiếng Quan Thoại. Người lớn rồi thì rất khó tập thêm. Tin vui là phần lớn nhạc công giỏi không có tai tuyệt đối. Họ có cảm âm tương đối: nghe ra khoảng cách giữa hai nốt. Cái này thì ai cũng tập được. Khoảng cách giữa hai nốt gọi là quãng. Cách tập dễ nhất là gắn mỗi quãng với một câu hát quen. Nhớ câu hát là nhớ quãng. Bài Chúc mừng sinh nhật: hai chữ chúc mừng cùng một nốt, rồi từ chữ mừng lên chữ sinh là quãng hai trưởng, bước gần mà mình hay hát nhất. Bài Twinkle Twinkle Little Star: từ chữ đầu nhảy lên chữ thứ ba là quãng năm đúng. Nhạc phim Chiến tranh giữa các vì sao cũng mở đầu bằng cú nhảy quãng năm ấy. Bài Somewhere Over the Rainbow: hai chữ đầu, some và where, cách nhau đúng một quãng tám. Nốt sau cao gấp đôi nốt trước, mà nghe vẫn như cùng một nốt. Còn nhạc phim Hàm cá mập: hai nốt sát nhau, gần nhất có thể, lặp đi lặp lại. Đó là quãng hai thứ, nghe căng và rợn. Bài tập mười phút mỗi ngày: nhờ người bấm hai nốt trên đàn, hoặc dùng ứng dụng luyện tai trên điện thoại. Nghe, đoán quãng, rồi xem đáp án. Bắt đầu với hai quãng thôi, quen rồi mới thêm. Tập thêm cách phân biệt hợp âm trưởng và thứ. Hợp âm trưởng nghe sáng, hợp âm thứ nghe tối và trầm lắng hơn. Đánh qua lại Đô trưởng rồi Đô thứ, để ý nốt ở giữa đổi thế nào. Bài tập hay mà ít người làm: hát trước khi bấm. Nghĩ ra một nốt trong đầu, hát lên, rồi mới bấm đàn kiểm tra. Hát trúng được thì tai đã nghe trúng. Quen rồi thì thử chép lại giai điệu một bài hát thiếu nhi bằng tai. Chậm cũng được, sai cũng được. Mỗi câu chép đúng là tai tiến thêm một bước. Tai cũng như cơ bắp, tập đều thì khoẻ. Tập sau, mang đôi tai ấy đi hát karaoke: chuyện chiếc máy không có bằng sáng chế, và cách chỉnh tông cho vừa giọng mình.