Mùa xếp nguyện vọng đại học ở bốn nhà: mẹ muốn kế toán, con muốn thiết kế, và thứ tự cuối cùng ai được viết

Tháng sáu, lớp mười hai, trong mỗi nhà có một chiếc máy tính mở cùng một trang: danh sách ngành và điểm chuẩn mấy năm gần đây. Vy mười bảy tuổi đã mở trang ấy ba tuần, chưa gõ dòng nào. Mẹ Vy muốn con học kế toán, ra trường dễ xin việc. Vy muốn học thiết kế đồ hoạ. Tối thứ bảy, hai mẹ con ngồi chung một giường, chung một máy, thoả thuận trước: hôm nay chỉ hỏi, chưa cãi. Mẹ hỏi ba câu: học xong làm gì, ai đã làm nghề ấy mà con quen, nếu trượt thì con tính sao. Vy trả lời được hai câu rưỡi. Câu thứ ba, hai mẹ con cùng ngồi tìm. Cách xét tuyển bây giờ: thí sinh đăng ký nhiều nguyện vọng, xếp theo thứ tự ưu tiên. Đỗ nguyện vọng trên thì các nguyện vọng dưới không xét nữa. Nên thứ tự quan trọng hơn số lượng. Nhà Hà thì khác, bố mẹ đi làm xa, để con tự lo. Hà lập một bảng tính, mỗi ngành một dòng: điểm chuẩn ba năm, học phí, môn học năm nhất, và một cột ghi chú tên anh chị khoá trên đã hỏi. Hà gọi cho năm anh chị đang học các ngành ấy, mỗi người mười lăm phút. Cột ghi chú dài dần. Có ngành Hà gạch đi chỉ sau một câu: năm nhất toàn học vẽ kỹ thuật, em có thích không. Bảng của Hà cuối cùng còn mười một dòng. Tối gửi cho bố mẹ, bố chỉ sửa đúng một chỗ: đảo nguyện vọng ba lên trên nguyện vọng hai, vì bố thấy con viết về ngành ấy dài hơn. Khoa thì chỉ muốn học nhạc. Ngành này ngoài điểm văn hoá còn phải thi năng khiếu, nên tối nào Khoa cũng ôm đàn ngồi ở góc giường, đàn đi đàn lại một bài tự viết. Bố Khoa lo nhất chuyện học nhạc ra làm gì. Khoa đáp bằng một danh sách: dạy đàn, thu âm, làm nhạc cho quảng cáo, mỗi việc kèm tên một người thật đang sống được bằng nghề ấy. Nhà nào có anh chị đi trước thì đỡ hơn một chút. Anh trai đang học năm hai ngồi cạnh em gái, mở điện thoại cho xem lịch học thật của mình, buổi nào trống, buổi nào thức tới khuya. Cuối tháng, bốn nhà nộp bốn danh sách khác nhau. Vy để thiết kế lên đầu, kế toán ở dòng thứ tư. Khoa ghi ba trường nhạc. Thứ tự là con viết, nhưng nhà nào cũng có một người ngồi cạnh lúc con bấm nút gửi.