Xem Liền

Vĩ cầm: bốn sợi dây, một cây vĩ lông đuôi ngựa, và cây đàn gần ba trăm năm tuổi giá gần mười sáu triệu đô

1:35 · Video dọc · 0 lượt xem

▶ Lướt tiếp

Chuyện cây vĩ cầm (violin): ra đời ở Cremona nước Ý, ông thợ Antonio Stradivari và những cây đàn còn sót lại, vì sao vĩ phải xoa nhựa thông, và mẹo cho người mới tập kéo đàn.

Hình ảnh: Hakan Tunc, Cameron Gawn, Efrem Efre, Qarim Zam, Tima Miroshnichenko, cottonbro studio, James Cheney, MART PRODUCTION (Pexels)
Nhạc: Tình Khúc Trăng Thanh — Nghe Mãi
Giọng đọc: Bảo Thiện — AI Giọng Nói
Biên tập: Xem Liền

Lời thuyết minh

Năm hai nghìn không trăm mười một, một cây vĩ cầm làm từ năm một nghìn bảy trăm hai mươi mốt được bán đấu giá gần mười sáu triệu đô la. Cây đàn ấy chỉ nặng chừng bốn lạng. Vĩ cầm có hình dáng gần như ngày nay từ giữa thế kỷ mười sáu, ở thành Cremona, miền bắc nước Ý. Gia đình thợ Amati là những người đặt nền móng. Hơn một trăm năm sau, cũng ở Cremona, ông Antonio Stradivari làm ra khoảng một nghìn cây đàn. Ngày nay còn chừng sáu trăm năm mươi cây. Cây đàn giá kỷ lục kia mang tên Lady Blunt, theo tên một người chủ cũ. Toàn bộ tiền bán đàn được gửi giúp nạn nhân trận động đất và sóng thần ở Nhật Bản. Vĩ cầm có bốn dây, lên theo các nốt Sol, Rê, La, Mi. Cây vĩ thì căng hơn một trăm sợi lông đuôi ngựa thật. Lông ngựa trơn, kéo lên dây gần như không ra tiếng. Phải xoa một lớp nhựa thông để lông bám vào dây, kéo dây rung lên rồi trượt đi, liên tục, hàng trăm lần mỗi giây. Cần đàn vĩ cầm không có phím chặn như ghi ta. Ngón tay lệch vài mi li mét là nốt nhạc đã chênh. Vì vậy tai nghe quan trọng không kém đôi tay. Mẹo cho người mới: trẻ em không chơi đàn cỡ người lớn. Vĩ cầm có cỡ một phần tư, một nửa, ba phần tư, chọn theo độ dài cánh tay khi duỗi thẳng. Mấy tháng đầu, thầy thường dán những dải băng nhỏ lên cần đàn để đánh dấu chỗ đặt ngón. Khi tai đã quen nốt đúng thì bóc dần ra. Tập xong, nhớ vặn nới lông vĩ rồi mới cất. Để vĩ căng suốt đêm lâu ngày, thanh gỗ sẽ mất độ cong và yếu dần. Tiếng vĩ cầm tháng đầu nghe như mèo kêu là chuyện ai cũng qua. Kiên nhẫn chừng nửa năm, tiếng sẽ tròn dần. Tập sau, chuyện một nghệ sĩ vĩ cầm nổi tiếng đứng chơi trong ga tàu điện ngầm.

📺 Chuyện nhạc cụ

  1. Tập 1 Kèn saxophone: làm bằng đồng mà lại thuộc bộ kèn gỗ, vì sao vậy?1:45
  2. Tập 2 Cello: vì sao được gọi là nhạc cụ gần giọng người nhất1:43
  3. Tập 3 Một ngày trong phòng thu: bài hát ba phút cần bao nhiêu giờ làm việc?1:58
  4. Tập 4 Đàn piano: tám mươi tám phím, hai mươi tấn lực căng, ra đời vì muốn đàn được cả nhỏ lẫn to1:36
  5. Tập 5 Vĩ cầm: bốn sợi dây, một cây vĩ lông đuôi ngựa, và cây đàn gần ba trăm năm tuổi giá gần mười sáu triệu đô1:35
  6. Tập 6 Danh cầm Joshua Bell đứng chơi trong ga tàu điện ngầm 43 phút: 1.097 người đi qua, được 32 đô1:34
  7. Tập 7 Cây ghi ta làm lưng bằng giấy bồi mà vẫn kêu hay: chuyện ông thợ Torres và hai dòng ghi ta mộc1:40
  8. Tập 8 Ghi ta điện: từ cây đàn có biệt danh cái chảo rán tới Telecaster, Les Paul, và vì sao dây phải bằng thép1:33
  9. Tập 9 Bộ trống: ba người gom lại thành một, nhờ chiếc bàn đạp năm 1909 và đôi chũm chọe biết khép mở1:38
  10. Tập 10 Nghề DJ: bữa tiệc gây quỹ mua đồ đi học năm 1973 và mẹo hai chiếc đĩa giống hệt nhau1:38
  11. Tập 11 Từ ống thiếc của Edison tới đĩa than: tám mươi năm để một mặt đĩa chứa được hai mươi phút nhạc1:37
  12. Tập 12 Vì sao cả dàn nhạc lên dây theo một nốt La, và có nên vỗ tay giữa các chương?1:39
  13. Tập 13 Giọng hát: nhạc cụ ai cũng có, dây đàn chưa dài tới hai phân rưỡi mà rung cả trăm lần mỗi giây1:32
  14. Tập 14 Kèn harmonica: món nhạc cụ đầu tiên được chơi ngoài vũ trụ, trong một chuyến bay năm 19651:43
  15. Tập 15 Đàn bass: ít ai để ý, nhưng tai người lại bắt nhịp theo nốt trầm tốt hơn nốt cao1:44
  16. Tập 16 Đi nghe nhạc sống về bị ù tai: mười lăm phút ở mức một trăm đề xi ben đã bằng cả ngày làm việc1:40
  17. Tập 17 Máy đếm nhịp: ai làm ra cái máy tích tắc người học đàn nào cũng từng ghét, và dùng sao cho đúng1:39
  18. Tập 18 Ba nhạc cụ của người chơi rong: cây đàn gáo dừa ở Rajasthan, kèn trumpet và đàn mandolin1:41
  19. Tập 19 Cây sáo: nhạc cụ không dây, không lưỡi gà, và đã có mặt từ thời người ta còn sống trong hang1:52
  20. Tập 20 Kèn trumpet: hai chiếc kèn trong lăng mộ Tutankhamun, một mét rưỡi ống đồng và tiếng kêu sinh ra từ đôi môi1:57
  21. Tập 21 Ukulele: cây đàn bốn dây theo tàu từ đảo Madeira tới Hawaii năm 1879, và ba hợp âm đầu tiên chỉ cần một ngón2:02
  22. Tập 22 Synthesizer: cây đàn không dây, không ống, tự đẻ ra âm thanh bằng điện, và đĩa nhạc Bach năm 1968 làm cả thế giới ngoái lại1:46
  23. Tập 23 Máy trống 808: ra đời năm 1980, bán ế, ngừng sản xuất sau ba năm, rồi thành tiếng trống của cả dòng nhạc hip hop2:07
  24. Tập 24 Tai nghe: chiếc đầu tiên làm trên bàn bếp năm 1910, đôi tai nghe stereo năm 1958, và mức âm lượng nghe bao lâu thì vừa1:55
  25. Tập 25 Người chỉ huy dàn nhạc: không phát ra một nốt nào, và vì sao nhạc sĩ Lully năm 1687 mất mạng vì cây gậy đánh nhịp2:00
  26. Tập 26 Thu âm ở nhà bằng điện thoại: vì sao tủ quần áo lại là góc hát hay nhất nhà, và những mẹo nhỏ để bản thu bớt tiếng vang1:44
  27. Tập 27 Người ngồi giữa khán phòng trước bàn đầy nút: kỹ sư âm thanh làm gì, vì sao loa hay hú, và chỗ đứng nghe hay nhất trong buổi diễn1:46
  28. Tập 28 Cho con học nhạc cụ nào trước, mấy tuổi thì bắt đầu: đàn đúng cỡ, buổi tập mười lăm phút, và để con được chọn1:41
  29. Tập 29 Giữ đàn qua mùa nồm: gỗ đàn thở theo trời, độ ẩm bao nhiêu là vừa, và vì sao bật máy hút ẩm quá tay cũng làm nứt đàn1:47
  30. Tập 30 Vì sao có đoạn nhạc làm ta nổi da gà: não đã tiết chất dopamine từ mấy giây trước khi đoạn cao trào tới1:49
  31. Tập 31 Đàn accordion: họ hàng xa của cây khèn, được cấp bằng sáng chế ở Vienna năm 1829, và một trăm hai mươi nút bấm bên tay trái2:01
  32. Tập 32 Đội quân nhạc Mehter của Ottoman: tiếng trống ngoài thành Vienna, hãng chũm chọe từ năm 1623, và vì sao Mozart viết bản Hành khúc Thổ Nhĩ Kỳ1:47
  33. Tập 33 Piano điện hay piano cơ: cây đàn làm từ ống nhôm máy bay ném bom, và những điều nên xem trước khi mua đàn tập1:54
  34. Tập 34 Nhạc jazz: sinh ra ở thành phố cảng New Orleans, đĩa đầu tiên năm 1917, và vì sao không ai chơi một bài jazz hai lần giống nhau2:06
  35. Tập 35 Nhạc blues: người đàn ông gảy ghi ta bằng lưỡi dao ở sân ga năm 1903, mười hai ô nhịp ba hợp âm, và cây đàn tên Lucille2:08
  36. Tập 36 Nhạc cổ điển không phải một thời: từ ngày Bach ra đời tới vở Kẹp hạt dẻ là hơn hai trăm năm, chia làm ba thời kỳ, và nghe từ đâu cho đỡ ngợp2:01
  37. Tập 37 Nhạc lofi: cố ý làm cho rè, nhịp trống cố ý hơi lệch, và cô gái hoạt hình ngồi học suốt nhiều năm trên YouTube2:09
  38. Tập 38 Nghe Mozart có làm thông minh hơn? Mười phút nhạc trong thí nghiệm năm 1993, đĩa nhạc tặng trẻ sơ sinh, và nhạc nào nên mở khi học2:05
  39. Tập 39 Luyện tai nghe nhạc: cảm âm tuyệt đối hiếm cỡ một người trong mười nghìn, còn cảm âm tương đối thì ai cũng tập được bằng những câu hát quen1:56
  40. Tập 40 Hát karaoke đúng tông: chiếc máy năm 1971 không đăng ký bằng sáng chế, dàn nhạc trống, và nút chỉnh tông ít ai dám bấm2:02
  41. Tập 41 Băng cassette: Philips cho cả thế giới dùng thiết kế miễn phí năm 1963, hai mặt A và B, và cây bút chì để cuộn băng2:05
  42. Tập 42 Vì sao bài hát cứ dài quanh ba phút: cỡ của mặt đĩa ngày xưa, đài phát thanh, và ba mươi giây của thời nghe nhạc trực tuyến2:03
  43. Tập 43 Giai điệu cứ lặp mãi trong đầu: chín trên mười người bị ít nhất mỗi tuần, bài nào dễ dính nhất, và vì sao nhai kẹo cao su lại giúp1:54
  44. Tập 44 Boléro của Ravel: một nhịp trống lặp lại một trăm sáu mươi chín lần, hai giai điệu, và mười lăm phút chỉ để to dần lên2:10
  45. Tập 45 Nhạc phim Hàm cá mập: hai nốt Mi và Fa của đàn cello và contrabass, con cá mập máy hỏng liên tục, và âm nhạc đóng thay vai con cá2:06
  46. Tập 47 Hoà nhạc ngoài trời: Woodstock năm 1969 đón gần nửa triệu người trên một trang trại bò sữa, tháp loa giữa bãi phát trễ, và những thứ nên mang theo2:02
  47. Tập 48 Hát ru: em bé ngồi yên lâu gần gấp đôi khi được nghe hát thay vì nghe nói, và vì sao lời ru ở đâu trên thế giới cũng giống nhau2:01
🎬 Làm video như thế nàyAI Làm Phim ghép cảnh đẹp như thế này với giọng đọc tiếng Việt, phụ đề và nhạc — ra video TikTok, Reels trong vài phút.

Xem thêm 🎵 Clip nhạc

Xem tất cả ›