Chuyện công trình: Burj Khalifa, đổ bê tông ban đêm với đá lạnh và cái tên đổi vào phút chót

Ở Dubai người ta hay kể một chuyện: ngắm mặt trời lặn dưới chân tháp, rồi đi thang máy lên tầng cao, lại được ngắm mặt trời lặn thêm một lần nữa. Đó là Burj Khalifa, cao tám trăm hai mươi tám mét, toà nhà cao nhất thế giới kể từ ngày khánh thành, bốn tháng một năm hai nghìn không trăm mười. Chỉ vài chục năm trước, Dubai còn là một cảng nhỏ bên con lạch, sống bằng nghề mò ngọc trai và buôn bán đường biển. Những chiếc thuyền gỗ chở khách qua lạch vẫn chạy tới bây giờ. Đất dưới tháp là cát và đá vôi mềm. Móng đứng trên gần hai trăm cọc bê tông, mỗi cọc sâu hơn bốn mươi mét, đỡ một khối bê tông đáy dày gần bốn mét. Nước ngầm ở đây mặn, ăn mòn thép rất nhanh. Bê tông móng được pha loại đặc biệt, kèm một hệ thống chống ăn mòn bằng dòng điện chạy liên tục dưới đất. Mùa hè Dubai nóng ngoài bốn mươi độ. Bê tông đông cứng quá nhanh sẽ nứt, nên người ta đổ vào ban đêm và trộn cả đá lạnh vào hỗn hợp. Bê tông được bơm thẳng lên độ cao hơn sáu trăm mét, một kỷ lục thời đó. Lúc cao điểm, công trường có chừng mười hai nghìn công nhân. Nhìn từ trên xuống, toà nhà có ba cánh như chữ Y. Kiến trúc sư Adrian Smith kể ông lấy cảm hứng từ một loài hoa huệ mọc ở vùng sa mạc. Ba cánh tựa vào lõi giữa như chiếc kiềng, càng lên cao càng lùi dần theo vòng xoắn. Dân kết cấu gọi đó là làm rối gió. Trên cùng là một ngọn kim thép dài hơn hai trăm mét, được lắp ráp bên trong lõi rồi kích dần lên. Cả đoạn trên ấy không ai ở được, chỉ để làm cao. Suốt lúc xây, tháp mang tên Burj Dubai. Rồi cuối năm hai nghìn không trăm lẻ chín, Dubai vướng khủng hoảng nợ. Tiểu vương quốc láng giềng Abu Dhabi đứng ra giúp. Đến lễ khánh thành, tháp được đổi tên theo Sheikh Khalifa, người đứng đầu Abu Dhabi và là tổng thống Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất. Cao tới mức giờ mặt trời lặn cũng khác. Người ta kể vào tháng chay Ramadan, cư dân ở những tầng rất cao được dặn chờ thêm vài phút mới ăn tối sau một ngày nhịn. Hơn hai mươi bốn nghìn tấm kính mặt ngoài, lau một vòng mất chừng ba tháng. Lau xong vòng này, đội lau kính lại bắt đầu từ đầu. Từ một cảng mò ngọc trai, Dubai giờ có ngọn tháp cao nhất thế giới. Tập sau, mình về Istanbul, nghe chuyện ngọn tháp nhỏ giữa eo biển gắn với một lời tiên tri.