Chuyện công trình: tháp Yasaka ở Kyoto, tháp gỗ năm tầng đứng vững nhờ cây cột giữa

Nhật Bản là xứ động đất. Vậy mà những ngọn tháp gỗ năm tầng như thế này gần như chưa từng đổ vì động đất. Bí mật nằm ở cây cột giữa. Đây là tháp Yasaka của chùa Hōkan-ji, giữa khu phố cổ Higashiyama ở Kyoto. Tháp cao chừng bốn mươi sáu mét, nhô lên trên mái ngói của cả dãy phố. Tương truyền chùa có từ cuối thế kỷ sáu. Ngọn tháp bây giờ được dựng lại năm một nghìn bốn trăm bốn mươi, dưới thời tướng quân Ashikaga Yoshinori, sau nhiều lần bị cháy. Giữa lòng tháp là một cây cột gỗ lớn chạy suốt từ dưới lên đỉnh, gọi là shinbashira. Điều lạ là các tầng tháp không gắn cứng vào nó. Mỗi tầng chỉ đặt chồng lên tầng dưới, có thể xê dịch một chút. Khi đất rung, các tầng lắc lệch nhau, người ta ví như con rắn uốn mình, còn cây cột giữa giữ cho cả khối không đổ. Mái mỗi tầng vươn ra rất xa, vừa che mưa cho thân gỗ, vừa đè nặng xuống, giúp từng tầng đứng vững. Từ tháp đi bộ vài phút là tới con dốc đá Sannenzaka, nhà gỗ hai bên bán trà, bánh và đồ gốm Kiyomizu. Người Kyoto kể rằng ai vấp ngã trên dốc này sẽ gặp xui ba năm. Vì thế ở đầu dốc có tiệm bán quả hồ lô, vật được tin là hút bớt vận rủi. Các đền quanh đây treo kín đèn lồng giấy. Mỗi chiếc ghi tên một người, một gia đình hay một cửa hàng đã cúng dường. Cách đó vài cây số về phía nam là đền Fushimi Inari, với hàng nghìn cổng torii đỏ do các gia đình và cửa hàng cúng tặng. Muốn chụp tháp mà không kẹt người, nên tới trước tám giờ sáng. Còn cây cột giữa của tháp gỗ, sáu thế kỷ sau, đã được người Nhật dựng lại bằng bê tông, cao ba trăm bảy mươi lăm mét. Tập sau, mình lên Tokyo, nơi cây cột giữa ấy được dựng lại bằng bê tông.