Thở chậm trong rừng tre lộng gió: có loài tre trăm năm mới ra hoa một lần, rồi cả rừng cùng chết

Gió thổi qua, cả rừng tre nghiêng mình, lá xào xạc như ai đang khẽ nói chuyện trên cao. Mình đi chậm trên con đường nhỏ giữa rừng tre nhé. Hít vào bốn nhịp, hơi mát dưới tán lá. Thở ra sáu nhịp, nghe thân tre kẽo kẹt. Thân tre rỗng ruột mà vẫn cứng. Bí quyết nằm ở các đốt: mỗi đốt có một vách ngăn chắn ngang, như những cái đai giữ cho thân không bị bẹp khi gió quật. Nhiều loài tre sống mấy chục năm không ra hoa lần nào. Có loài ở Trung Quốc và Nhật Bản phải chờ khoảng một trăm hai mươi năm. Lạ hơn nữa, khi tới lúc, mọi cây cùng loài ở khắp nơi ra hoa gần như cùng một lượt, kết hạt, rồi cả rừng cùng tàn. Thế hệ mới lại mọc lên từ lớp hạt ấy. Ở vùng đông bắc Ấn Độ, cứ chừng bốn mươi tám năm, rừng tre lại ra hoa đồng loạt. Hạt rụng nhiều tới mức chuột sinh sôi bùng nổ, rồi kéo nhau ra phá ruộng lúa. Thêm một vòng thở. Hít vào bốn nhịp. Giữ hai nhịp, như ngọn tre đứng lại khi gió lặng. Thở ra sáu nhịp. Ở Kyoto, tiếng gió lùa qua rừng tre Sagano được Nhật Bản chọn vào danh sách một trăm âm thanh cần giữ gìn của đất nước họ. Còn gấu trúc thì sống gần như chỉ nhờ tre. Mỗi ngày nó ngồi ăn mười tới mười sáu tiếng, có khi hết vài chục ký tre. Ăn nhiều vậy vì ruột gấu trúc vẫn là ruột của loài ăn thịt, chỉ tiêu hoá được chừng một phần năm. Để cầm thân tre cho chắc, cổ tay nó còn có một cái xương nhô ra như ngón tay cái thứ sáu. Ở làng quê mình, lũy tre bao quanh làng, chắn gió bão, che bóng mát. Nhà thơ Nguyễn Duy viết: tre xanh, xanh tự bao giờ, chuyện ngày xưa đã có bờ tre xanh. Tre già thân chuyển vàng, chắc nịch, được chẻ ra làm nhà, làm rổ rá, làm đòn gánh. Người xưa có câu tre già măng mọc, cây cũ lui đi thì măng non lại lên. Vòng cuối. Hít vào bốn nhịp. Thở ra sáu nhịp. Rỗng ruột mà vẫn đứng vững, đó là cách của cây tre. Tập sau, mình lại tìm một góc thiên nhiên khác để cùng thở chậm.