Chạng vạng: ba cấp của bầu trời sau hoàng hôn, bóng Trái đất in lên trời và tia chớp xanh

Mặt trời đã lặn hẳn mà bầu trời vẫn sáng, chuyển từ cam sang hồng rồi tím. Khoảng thời gian ngắn ngủi ấy có tên gọi, có cấp bậc, và có những hiện tượng chỉ xuất hiện trong vài phút. Mặt trời xuống dưới chân trời tới sáu độ là chạng vạng dân sự, vẫn đủ sáng để đọc sách ngoài trời. Tới mười hai độ là chạng vạng hàng hải, còn thấy đường chân trời trên biển. Quá mười tám độ, trời mới tối hẳn. Ở gần xích đạo như nước mình, mặt trời lặn gần như thẳng đứng, nên chạng vạng dân sự chỉ hơn hai mươi phút. Ở Bắc Âu mùa hè, mặt trời lặn xiên, chạng vạng kéo dài tới gần sáng. Lúc mặt trời sát chân trời, ánh nắng phải xuyên qua lớp khí dày gần bốn mươi lần so với giữa trưa. Ánh lam bị tán đi gần hết, còn lại cam và đỏ. Không khí càng nhiều bụi, khói, hơi nước, mặt trời lúc lặn càng đỏ, có chiều tròn đỏ như lòng đỏ trứng gà. Năm một nghìn tám trăm tám mươi ba, núi lửa Krakatoa ở Indonesia phun bụi lên tận tầng bình lưu. Nhiều tháng sau, hoàng hôn khắp thế giới đỏ rực bất thường. Ở Mỹ, có nơi người ta gọi cả lính cứu hoả vì tưởng có đám cháy. Khi mây che bớt mặt trời, ánh sáng lọt qua khe mây thành những cột nắng toả ra như nan quạt. Người ta gọi là tia nắng thần. Thật ra các cột nắng ấy gần như song song. Chúng trông toả ra chỉ vì phối cảnh, giống hai đường ray xe lửa chụm lại ở đằng xa. Quay lưng lại phía mặt trời lặn, sát chân trời phía đông có một dải xanh thẫm. Đó là bóng của chính Trái đất in lên bầu trời. Ngay phía trên là một dải hồng nhạt, gọi là đai Venus. Dải bóng ấy dâng cao dần khi mặt trời xuống thấp, rồi tan vào màn đêm. Lần tới ngắm hoàng hôn, nhớ quay lại nhìn sau lưng mình. Trên biển, đúng giây cuối cùng mặt trời chìm xuống, mép trên của nó có thể loé xanh lục trong một, hai giây. Không khí bẻ cong mỗi màu một chút khác nhau, nên màu xanh lục ló lại sau cùng. Mặt trời khuất rồi, trời chuyển sang một màu lam thẫm và đều, gọi là giờ xanh. Một phần màu ấy đến từ tầng ô dôn, hút bớt ánh cam đỏ khi nắng đi xiên qua nó. Đèn phố bật lên đúng lúc trời còn xanh, là lúc người chụp ảnh thích nhất. Tập sau, mình xuống mặt đất, xem vì sao mỗi bông hoa lại chọn một màu áo riêng.