Vì sao bông tuyết nào cũng có sáu cánh, và có thật không có hai bông giống nhau?

Hứng một bông tuyết lên tay áo len màu tối, nhìn thật gần: nó có sáu cánh, đều tăm tắp như được cắt bằng kéo. Vì sao là sáu, mà không phải năm hay tám? Bông tuyết bắt đầu từ trên mây, nơi lạnh dưới không độ. Một hạt bụi hay hạt phấn hoa nhỏ xíu làm nhân, hơi nước bám vào rồi đông thành một tinh thể băng. Phân tử nước có hình chữ V. Khi đóng băng, chúng nắm tay nhau theo những góc cố định, xếp thành mạng hình sáu cạnh như tổ ong. Tinh thể đầu tiên vì thế là một tấm sáu cạnh nhỏ xíu. Sáu góc nhô ra đón được nhiều hơi nước hơn các cạnh, nên lớn nhanh hơn, mọc dài thành sáu cánh. Hình dáng còn tuỳ nhiệt độ. Quanh âm hai độ băng mọc thành tấm mỏng, âm năm độ thành hình cây kim, khoảng âm mười lăm độ mới ra những ngôi sao nhiều nhánh đẹp nhất. Trên đường rơi, bông tuyết đi qua những lớp khí lạnh ấm, ẩm khô khác nhau. Sáu cánh cùng lúc trải qua đúng những điều kiện ấy, nên mọc gần như giống hệt nhau. Nhưng mỗi bông rơi theo một đường riêng, gặp những điều kiện riêng. Vì vậy gần như không có hai bông tuyết nào giống nhau hoàn toàn. Năm một nghìn tám trăm tám mươi lăm, một nông dân Mỹ tên Wilson Bentley lần đầu chụp được ảnh bông tuyết qua kính hiển vi. Cả đời ông chụp hơn năm nghìn bông, chưa thấy hai bông nào giống nhau. Băng thì trong, sao tuyết lại trắng? Đống tuyết là vô số tinh thể với vô số mặt nhỏ, ánh sáng bị hắt qua hắt lại mọi hướng rồi dội ra đủ mọi màu, mắt thấy thành màu trắng. Tuyết mới rơi có tới chín mươi phần trăm là không khí. Thế nên sau một trận tuyết, phố xá im ắng lạ thường: lớp tuyết xốp nuốt bớt âm thanh. Lớp không khí trong tuyết cũng giữ ấm rất tốt. Nhà tuyết của người vùng Bắc Cực nhờ vậy mà bên trong ấm hơn ngoài trời vài chục độ. Ở Việt Nam, tuyết thỉnh thoảng rơi trên đỉnh Phan Xi Păng, ở Sa Pa hay Mẫu Sơn trong những đợt rét đậm, có năm phủ trắng cả mái nhà. Lần tới thấy tuyết, nhớ rằng mỗi bông là một tấm bản đồ ghi lại con đường nó đã rơi. Tập sau, mình lại hỏi một câu vì sao khác.