Vì sao nên tưới cây lúc sáng sớm, và giọt nước giữa trưa có làm cháy lá thật không?

Ông bà mình dặn: tưới rau phải tưới sáng sớm hoặc chiều mát, đừng tưới giữa trưa kẻo giọt nước thành kính lúp, đốt cháy lá. Nửa câu đầu đúng. Nửa câu sau thì các nhà khoa học đã thử, và thấy gần như không phải vậy. Năm hai nghìn mười, một nhóm nhà khoa học Hungary đặt giọt nước lên lá phong, lá bạch quả rồi phơi nắng. Trên lá nhẵn, giọt nước hội tụ ánh sáng quá xa, lại bốc hơi nhanh, lá không hề cháy. Chỉ những loại lá có lông tơ dày, giữ giọt nước lơ lửng phía trên mặt lá, mới có thể bị cháy thành đốm nhỏ. Mà chuyện ấy cũng rất hiếm gặp. Vậy vì sao tưới trưa không tốt? Lý do thật đơn giản hơn nhiều: nắng gắt làm nước bốc hơi ngay trên mặt đất, một phần đáng kể chưa kịp thấm xuống rễ đã bay mất. Buổi sáng mới là giờ đẹp nhất. Đất còn mát, nước thấm sâu, và cây có sẵn một bụng nước trước khi bước vào buổi trưa nóng nhất ngày. Mặt lá có hàng nghìn lỗ khí li ti. Ban ngày chúng mở ra để lấy khí các bon níc và thoát hơi nước làm mát cây. Trưa càng nóng, cây càng mất nhiều nước qua những lỗ ấy. Tưới buổi tối cũng được, nhưng đừng xối lên lá. Lá ướt suốt đêm là môi trường lý tưởng cho nấm mốc, bệnh đốm lá, bệnh phấn trắng. Mẹo của người làm vườn: tưới vào gốc, đừng tưới lên ngọn. Nước cần tới được rễ, còn lá thì chỉ cần khô ráo. Cây trồng chậu thì thử bằng ngón tay: ấn sâu chừng hai đốt, thấy đất khô mới tưới. Tưới đẫm tới khi nước chảy ra lỗ đáy chậu, rồi chờ đất khô lại. Nhiều cây chết vì được tưới quá chăm chứ không phải vì khát. Rễ cũng cần thở. Đất lúc nào cũng sũng nước thì rễ thiếu ô xi, thối dần từ bên dưới. Với rau ngoài vườn, tưới sâu mà thưa tốt hơn tưới ít mà nhiều lần. Nước ngấm sâu kéo rễ mọc sâu theo, cây chịu được những ngày nắng hạn. Còn nếu giữa trưa thấy lá rũ xuống mà đất vẫn ẩm, đừng vội tưới thêm. Thường đó chỉ là cây tạm rũ để bớt mất nước, chiều mát lá sẽ tự đứng lên. Vậy lời ông bà dặn vẫn đúng, chỉ là lý do khác đi một chút. Mai dậy sớm, tưới cây trước khi pha cà phê nhé. Tập sau, mình lại hỏi một câu vì sao khác.