Băng giá: thác nước đứng hình, rừng cây mặc áo băng, và mặt hồ kêu như súng laser khi rạn nứt

Mùa đông, có những con thác như đứng hình giữa vách núi. Nhưng nhiều khi, bên trong lớp vỏ băng ấy, nước vẫn đang chảy. Giọt nước nhỏ và sạch có thể vẫn ở thể lỏng dù lạnh tới âm hai mươi, âm ba mươi độ, nếu không có hạt bụi nào để bám vào mà kết tinh. Người ta gọi đó là nước quá lạnh. Khi mây mù chứa toàn giọt nước quá lạnh trôi qua rừng, giọt nào chạm cành cây là đông cứng ngay. Lớp này chồng lớp kia, cả khu rừng khoác một lớp băng trắng xốp. Lớp băng ấy mọc ngược về phía gió thổi tới, thành những tua nhỏ như vảy, như đuôi tôm. Những đợt rét đậm, đỉnh Mẫu Sơn, Sa Pa cũng có lúc phủ thứ băng này. Sương muối thì khác. Đêm trời quang, lặng gió, mặt lá lạnh nhanh, hơi nước trong không khí đóng thẳng thành tinh thể băng. Sáng ra lá phủ một lớp trắng lấp lánh như rắc muối. Sương muối đẹp nhưng làm cháy lá chè, cháy rau màu. Người trồng chè vùng núi phía Bắc sợ nhất những đêm rét khô, trời trong vắt. Mưa phùn rơi xuống mặt đường lạnh dưới không độ, đóng thành một lớp băng mỏng trong suốt. Nhìn chỉ như đường ướt, nên tài xế xứ lạnh gọi nó là băng đen, thứ băng nguy hiểm nhất. Mặt hồ đóng băng không phẳng lặng như mình nghĩ. Băng co lại khi đêm lạnh hơn, giãn ra khi nắng lên, đẩy nhau thành những tảng vỡ dựng đứng. Lớp băng mỏng và trong khi rạn sẽ kêu chíu chíu như súng laser trong phim. Âm thanh chạy trong tấm băng, tiếng cao tới tai trước, tiếng trầm tới sau, nên nghe như bị kéo dài. Ở hồ Baikal, băng mùa đông dày hơn một mét, trong tới mức chỗ nước nông nhìn thấy cả đá dưới đáy. Xe tải chạy được trên mặt hồ. Nước biển mặn phải lạnh tới chừng âm hai độ mới đông. Khi đông, phần lớn muối bị đẩy ra ngoài, nên băng biển ít mặn hơn nước biển rất nhiều. Tháng một năm một nghìn chín trăm chín mươi tám, một trận mưa băng kéo dài nhiều ngày ở Canada và Mỹ phủ băng lên dây điện, quật đổ cả nghìn cột điện, hàng triệu người mất điện giữa mùa đông. Băng giá đẹp nhất vào những sáng lặng gió, và tan nhanh nhất khi nắng lên. Tập sau, mình ra đồng cỏ, nơi cỏ sống sót nhờ mọc từ gốc.