Bão: biển phải ấm hơn hai mươi sáu độ, mắt bão lặng gió đánh lừa người, và tên bão do ai đặt

Một cơn bão lớn mang năng lượng khổng lồ, nhưng nó bắt đầu từ thứ rất bình thường: nước biển ấm và hơi nước. Bão nhiệt đới chỉ thành hình khi lớp nước mặt biển ấm từ chừng hai mươi sáu độ rưỡi trở lên. Hơi nước bốc lên, ngưng thành mây, nhả ra nhiệt, đẩy không khí bốc lên càng mạnh. Không khí bị hút vào vùng áp thấp ở giữa. Trái Đất tự quay làm luồng khí lệch đi, nên ở bán cầu Bắc bão xoáy ngược chiều kim đồng hồ, ở bán cầu Nam thì xoáy thuận. Cũng vì cần lực lệch ấy, bão gần như không hình thành sát đường xích đạo, nơi lực này yếu nhất. Giữa cơn bão mạnh là mắt bão, rộng vài chục cây số. Trong mắt bão, gió gần như lặng, có khi trời còn hửng nắng. Đó là lúc nguy hiểm. Nhiều người tưởng bão đã qua, ra ngoài dọn dẹp. Rồi mắt bão đi qua, thành mắt bão ập tới, gió quật lại dữ dội, lần này thổi theo chiều ngược lại. Thứ gây thiệt mạng nhiều nhất trong bão thường không phải gió mà là nước. Gió và áp suất thấp kéo mặt biển dâng cao, gặp triều cường thì nước tràn sâu vào bờ. Ở Tây Bắc Thái Bình Dương, mười bốn nước và vùng lãnh thổ cùng góp tên bão, mỗi nơi mười tên, dùng xoay vòng. Việt Nam góp những cái tên như Sơn Tinh, Sao La, Côn Sơn. Cơn bão nào gây thiệt hại quá lớn thì tên bị rút khỏi danh sách. Còn trên bản tin trong nước, mình quen gọi bão số một, số hai, theo thứ tự cơn bão vào Biển Đông trong năm. Tháng chín năm hai nghìn không trăm hai mươi tư, bão Yagi, cơn bão số ba, đổ bộ vào Quảng Ninh, Hải Phòng, một trong những cơn bão mạnh nhất từng vào miền Bắc. Bão đi rồi, mưa vẫn còn. Hoàn lưu bão trút mưa nhiều ngày xuống vùng núi, gây lũ quét, sạt lở, nhiều khi thiệt hại còn nặng hơn lúc gió. Cơn bão lớn nhất từng đo được là bão Tip năm một nghìn chín trăm bảy mươi chín, đường kính hơn hai nghìn cây số. Bão là cách bầu trời chuyển bớt hơi nóng dư từ biển nhiệt đới về phía hai cực. Tập sau, mình xem vì sao Trái Đất có bốn mùa.