Đường Hạnh Phúc ở Hà Giang: con đèo người ta đu dây bên vách đá để mở

Có những con đường người ta đi qua mà không biết nó được làm ra như thế nào. Con đường này ở Hà Giang có một cái tên rất lạ: đường Hạnh Phúc. Trước năm một nghìn chín trăm năm mươi chín, từ thị xã Hà Giang lên Đồng Văn, Mèo Vạc chỉ có lối mòn. Đi bộ mất cả tuần, gùi muối gùi gạo trên lưng. Năm ấy, con đường dài chừng một trăm tám mươi lăm cây số được khởi công. Không có máy móc gì đáng kể, chỉ có búa, xà beng, thuốc nổ và sức người. Hơn một nghìn ba trăm thanh niên xung phong từ nhiều tỉnh lên đây, làm cùng hàng chục nghìn dân công người Mông, người Dao, người Tày quanh vùng. Mây phủ kín núi gần như quanh năm. Người làm đường ngủ lán tạm ngay ở công trường, giữa gió rét của cao nguyên đá, ăn cơm độn ngô. Khó nhất là đoạn qua đèo Mã Pì Lèng. Vách đá dựng đứng, không có chỗ đặt chân, người ta phải đu dây thả mình xuống để đục từng nhát. Riêng đoạn ấy làm mất mười một tháng. Có những người đã nằm lại giữa núi đá, không kịp thấy con đường thông xe. Năm một nghìn chín trăm sáu mươi lăm, con đường thông xe. Người dân đặt tên cho nó là đường Hạnh Phúc, vì từ đây muối, gạo, thuốc men lên được tận bản. Bây giờ đường đã rải nhựa, có lan can. Đứng ở Mã Pì Lèng nhìn xuống, sông Nho Quế chỉ còn là một sợi chỉ xanh dưới đáy vực. Hai bên đường là ruộng bậc thang của người Mông, lúa chỉ trồng được một vụ, vì mùa đông trên cao nguyên đá rất rét. Muốn đi thì chọn tháng mười, tháng mười một, khi hoa tam giác mạch nở hồng các triền đồi. Nếu đi xe máy, nhớ kiểm tra phanh trước mỗi con dốc. Sương chiều xuống rất nhanh, nên lên đèo trước bốn giờ chiều. Qua những khúc cua này, hãy nhớ có người đã đu dây bên vách đá để mở nó. Tập sau, mình đi ngắm ruộng bậc thang Tây Bắc qua bốn mùa.