Thuyền thúng miền Trung: chiếc thuyền tròn không mũi không lái của làng chài

Một chiếc thuyền không mũi, không lái, tròn như cái nia. Vậy mà ngư dân miền Trung dùng nó ra biển mỗi ngày. Người ta gọi là thuyền thúng, hay thúng chai. Đường kính chừng hai mét, chở được hai, ba người cùng mẻ lưới. Thúng không đi khơi xa. Việc của nó là chở người từ bờ ra những chiếc thuyền lớn neo ngoài vịnh, rồi chở cá vào. Mỗi chiếc thuyền lớn thường mang theo vài cái thúng. Ra tới bãi cá, thúng được thả xuống để kéo lưới, gỡ cá sát mặt nước. Thúng làm bằng tre đan dày, mặt ngoài trét dầu rái, một loại nhựa cây, cho kín nước. Giờ nhiều làng đã dùng thúng phủ nhựa composite cho bền. Ở làng chài, người ta kể rằng ngày xưa thuyền bị đánh thuế, nên ngư dân đan cái thúng thật to để nói rằng đây là thúng chứ không phải thuyền. Chèo thúng khó hơn nhìn. Chỉ có một mái chèo, đặt trước mặt, đẩy nước theo hình số tám. Người mới ngồi vào thì thúng chỉ quay tròn tại chỗ. Muốn xem làng chài về bến thì ra bãi biển từ năm giờ sáng. Thuyền lớn neo ngoài xa, những chiếc thúng nối nhau chở cá vào. Cá được bán ngay trên cát: cá cơm, cá nục, mực lá còn tươi rói. Đi sớm có thể mua một ký mực về nhờ quán nướng giúp. Từ Quảng Nam, Quảng Ngãi vào tới Bình Định, Phú Yên, Khánh Hòa, bãi biển nào có làng chài cũng thấy thúng nằm phơi trên cát. Ở những vịnh kín gió, thuyền lớn neo thành cụm, thúng nằm lẫn giữa. Còn ở rừng dừa Bảy Mẫu, Hội An, người ta múa thúng, quay tròn như con vụ cho khách xem. Xong buổi, thúng được kéo lên cát, úp xuống phơi cho khô. Sáng mai, trước khi trời sáng, nó lại được lật lên và đẩy ra biển. Biển miền Trung đẹp vì cát, vì nước, nhưng cũng vì những chiếc thúng tròn tròn ấy. Tập sau, mình ra Huế, đi quanh một kinh thành trăm năm.