Một giọt nước đi đâu: chín ngày trên trời, ba nghìn năm dưới biển, và nước ngầm già hơn tỉ năm

Giọt mưa rơi trên mái nhà sáng nay không phải nước mới. Nó đã đi vòng quanh Trái Đất hàng tỉ năm, đổi chỗ, đổi dạng, nhưng gần như không mất đi. Khoảng chín mươi bảy phần trăm nước trên Trái Đất nằm trong biển, mặn. Phần nước ngọt ít ỏi còn lại thì phần lớn đóng băng ở hai cực và trên núi cao. Mặt Trời là chiếc máy bơm. Mỗi năm, nắng làm bốc hơi chừng năm trăm nghìn ki lô mét khối nước, phần lớn từ mặt biển. Lên trời rồi, một phân tử nước thường chỉ ở lại chừng chín, mười ngày, rồi lại rơi xuống thành mưa hay tuyết. Mưa rơi xuống đất có ba ngả: chảy tràn ra suối, thấm xuống đất, hoặc bốc hơi trở lại, một phần qua lá cây. Theo dòng suối, dòng sông, nước có thể ra tới biển chỉ trong vài tuần, vài tháng. Đó là chặng nhanh nhất của cả vòng. Nước thấm xuống đất thì chậm hơn nhiều. Nó lách qua cát, qua khe đá, có khi nằm dưới đất hàng trăm, hàng nghìn năm mới chảy ra một con suối. Sâu dưới một mỏ quặng ở Canada, các nhà khoa học tìm thấy những túi nước bị nhốt trong đá hơn một tỉ rưỡi năm, già hơn khủng long rất nhiều lần. Rơi xuống lớp băng Nam Cực, một bông tuyết có thể nằm đó hàng chục, hàng trăm nghìn năm, trước khi băng chảy ra biển. Vào tới biển rồi, một phân tử nước trung bình ở đó chừng ba nghìn năm, trôi theo hải lưu, chìm xuống, trồi lên, rồi mới được nắng gọi lên trời lần nữa. Thế nên cốc nước mình uống rất có thể có những phân tử từng là mưa trên rừng già, từng là băng ở cực, từng đi qua cơ thể một con khủng long. Trời ấm thêm một độ, không khí giữ được thêm chừng bảy phần trăm hơi nước. Vì vậy mưa lớn có xu hướng dữ hơn, còn hạn hán thì khắc nghiệt hơn. Nước không đi mất, nó chỉ đổi chỗ. Tập sau, mình xem chuyện gì xảy ra khi biển ấm trao quá nhiều hơi nước cho bầu trời: một cơn bão ra đời.