Vì sao ông bà bốn giờ sáng đã dậy, còn đứa cháu tuổi teen gọi tới chín giờ vẫn trùm chăn?

Bốn giờ rưỡi sáng, trời còn tối, ông đã dậy pha ấm trà, ra hiên ngồi. Còn thằng cháu mười lăm tuổi thì gọi tới chín giờ vẫn trùm chăn. Không phải ông chăm, cháu lười. Đồng hồ trong người hai ông cháu chạy lệch nhau. Trong não mình có một chiếc đồng hồ sinh học, nằm ngay phía trên chỗ hai dây thần kinh thị giác bắt chéo nhau. Nó chạy theo nhịp chừng hai mươi bốn giờ, và được ánh sáng buổi sáng chỉnh lại mỗi ngày. Khi trời tối, đồng hồ này ra lệnh cho cơ thể tiết mê la tô nin, hóc môn báo hiệu đã tới giờ ngủ. Người buồn ngủ dần, thân nhiệt cũng hạ xuống một chút. Càng có tuổi, chiếc đồng hồ ấy càng chạy sớm lên. Mê la tô nin tiết ra sớm hơn và ít hơn, nên tám chín giờ tối ông bà đã díp mắt, rồi tỉnh giấc từ lúc gà chưa gáy. Giấc ngủ của người lớn tuổi cũng mỏng hơn. Phần ngủ sâu ít đi rõ rệt, đêm thức giấc nhiều lần, một tiếng động nhỏ hay một lần dậy đi vệ sinh là khó ngủ lại. Còn một lý do ít ai ngờ: thuỷ tinh thể trong mắt ngả vàng dần theo tuổi, chặn bớt ánh sáng xanh. Mà ánh sáng xanh lại là tín hiệu mạnh nhất để chỉnh đồng hồ trong não. Nhiều người nghĩ già thì cần ngủ ít. Thật ra người trên sáu mươi lăm tuổi vẫn nên ngủ khoảng bảy tới tám tiếng mỗi đêm, chỉ là khó ngủ liền một mạch hơn thôi. Ở tuổi dậy thì, mọi chuyện đi theo chiều ngược lại. Mê la tô nin của tuổi teen tiết ra muộn hơn người lớn chừng một tới hai tiếng. Mười một giờ đêm, cơ thể các em vẫn chưa thấy buồn ngủ. Trong khi đó, tuổi mười ba tới mười tám lại cần ngủ tám tới mười tiếng mỗi đêm. Ngủ muộn mà phải dậy sớm đi học, ngày nào cũng hụt một ít, cuối tuần mới ngủ bù tới trưa. Ánh sáng điện thoại lúc khuya còn đẩy giờ buồn ngủ lùi thêm. Vì vậy Viện Hàn lâm Nhi khoa Mỹ khuyên các trường trung học không nên vào lớp trước tám giờ rưỡi sáng. Vậy chỉnh thế nào? Với ông bà, ra ngoài trời đón nắng vào buổi chiều, ngủ trưa không quá ba mươi phút, tối sẽ thức được lâu hơn và đỡ tỉnh giấc giữa đêm. Với tuổi teen thì ngược lại: sáng dậy kéo rèm cho nắng vào thật sớm, cất điện thoại một tiếng trước giờ ngủ, cuối tuần đừng ngủ bù quá trưa. Lần tới thấy ông dậy từ năm giờ, cháu ngủ tới chín giờ, đừng vội trách ai. Hai chiếc đồng hồ ấy chỉ đang chạy đúng theo tuổi của nó. Tập sau, mình lại hỏi một câu vì sao khác.