Bến phà miền Tây: những chuyến phà Mỹ Thuận, Cần Thơ giờ chỉ còn trong chuyện kể

Người miền Tây lớn tuổi nào cũng nhớ cảnh này: dắt xe lên phà, đứng chen giữa sông, nghe tiếng máy phà rền rền dưới chân. Ngày trước, đi từ Sài Gòn về Cần Thơ phải qua hai con sông lớn: sông Tiền ở Mỹ Thuận, sông Hậu ở Cần Thơ. Cả hai đều chỉ có phà. Ngày lễ, ngày Tết, xe xếp hàng chờ phà dài cả cây số. Có khi chờ hai, ba tiếng mới tới lượt, quãng đường chưa tới hai trăm cây số đi mất cả ngày. Trên phà là cả một cái chợ nổi thu nhỏ. Người bán bánh mì, bán trái cây, bán vé số len giữa hàng xe, kịp bán xong trước khi phà cập bến. Tháng Năm năm hai nghìn, cầu Mỹ Thuận thông xe, cây cầu dây văng đầu tiên bắc qua sông Tiền. Bến phà Mỹ Thuận dừng chạy từ đó. Mười năm sau, cầu Cần Thơ thông xe, nối qua sông Hậu, thay cho bến phà đông nhất miền Tây. Sau này có thêm cầu Vàm Cống, cầu Mỹ Thuận hai, và vẫn còn những cây cầu đang xây dở. Đường về miền Tây giờ nhanh hơn rất nhiều. Nhưng nhiều người vẫn tiếc cái buổi chiều đứng trên phà, nhìn mặt trời lặn xuống sông. Những chiếc phà lớn nghỉ hưu, có chiếc được điều về những tuyến nhỏ hơn, có chiếc nằm lại bến, sơn đã bạc màu. Còn đò ngang thì chưa mất. Giữa các cù lao, nơi chưa có cầu, người ta vẫn qua sông bằng đò máy, vé chỉ vài nghìn đồng. Người chèo đò, người đánh cá trên sông Hậu, sông Tiền vẫn dậy từ bốn giờ sáng. Với họ, con sông vẫn là con đường chính. Mẹo cho người muốn thử: ở Cần Thơ, Bến Tre, Vĩnh Long đều còn bến đò ngang qua cù lao. Đi một chuyến, mười lăm phút, đủ để nhớ cái cảm giác ngày xưa. Phía sau con đê là thị trấn ven sông, nhà san sát, đường nhựa chạy thẳng ra bến. Đó là miền Tây của bây giờ, nhanh hơn, nhưng vẫn sống bằng sông. Có những thứ cầu không thay được, như tiếng gọi đò bên kia sông lúc chiều xuống. Tập sau, mình ở lại miền Tây, chờ mùa nước nổi về.