Cô giáo tiểu học: ba mươi lăm cái tên, hai buổi đứng lớp, chồng vở chấm lúc mười giờ đêm

Ba mươi lăm học trò, ba mươi lăm cái tên, ba mươi lăm kiểu buồn vui. Cô giáo tiểu học phải nhớ hết, từ tuần đầu tiên của năm học. Sáu rưỡi sáng, cô đã có mặt ở lớp. Mở cửa sổ, lau bảng, viết sẵn ngày tháng và bài đầu tiên, trước khi tiếng trống vào lớp vang lên. Bảy giờ, học trò ùa vào. Đứa quên khăn quàng, đứa chưa ăn sáng, đứa khóc vì cãi nhau với bạn ngoài cổng. Bài học thường bắt đầu sau mấy chuyện đó. Dạy tiểu học là dạy gần như mọi môn: tiếng Việt, toán, tự nhiên xã hội, đạo đức. Theo định mức, mỗi tuần chừng hai mươi ba tiết đứng lớp, chưa kể giờ trông bán trú. Cô đi một vòng quanh lớp, cúi xuống nhìn từng nét chữ. Học trò lớp một cầm bút sai tay là phải sửa ngay, quen rồi khó đổi. Viết bảng phải to, rõ, từ trái qua phải. Một bài toán có ba cách giải, cô chọn cách dễ hiểu nhất cho đứa chậm nhất lớp. Có những đứa đọc còn vấp. Cô ngồi xuống cạnh, nghe con đọc từng câu, không giục. Mười lăm phút ấy có khi đáng giá hơn cả tiết học. Giờ ra chơi, cô vẫn ở lại. Trông các con chạy nhảy, băng cho đứa ngã trầy đầu gối, giải hòa một vụ giành bóng. Trường hai buổi thì buổi trưa cô ăn vội, trông các con ngủ trưa. Chiều lại vào lớp, rồi họp tổ chuyên môn, họp phụ huynh. Ở tiểu học bây giờ, phần lớn việc đánh giá là bằng lời nhận xét. Mỗi quyển vở, cô viết một dòng: con cần sửa chỗ nào, con đã tiến bộ ở đâu. Ba mươi lăm quyển vở, ba mươi lăm dòng nhận xét khác nhau. Cộng với soạn bài ngày mai, cô thường làm tới mười giờ đêm. Giáo viên tiểu học mới vào nghề thường nhận chừng sáu tới tám triệu một tháng tính cả phụ cấp, lương tăng dần theo bậc và thâm niên. Thứ khó đo nhất của nghề này là lúc một đứa trẻ đọc trơn được câu đầu tiên, hay lần đầu tự giải xong một bài toán mà không cần cô nhắc. Nếu còn nhớ tên cô giáo lớp một của mình, gửi cô một lời hỏi thăm. Cô vẫn nhớ tên bạn đấy. Tập sau: người bán nước mía, nước dừa bên đường những trưa nắng gắt.