Thợ gốm: một cái bình kéo trong vài phút, chờ cả tháng mới biết có sống sót qua lò nung không

Cục đất sét này cần vài phút để thành một cái bình. Nhưng phải chờ cả tháng mới biết nó có sống sót qua lò nung hay không. Việc đầu tiên là nhào đất. Nhồi, ép, gấp lại như nhồi bột, để đuổi hết bọt khí. Còn sót một bọt khí nhỏ, vào lò nó nở ra, cái bình nứt toác. Đặt cục đất vào giữa bàn xoay, vuốt nước, ép cho nó nằm đúng tâm. Người mới học có khi mất cả tuần chỉ để làm được bước này. Đất lệch tâm một chút là cả khối lắc lư, kéo lên bao nhiêu đổ bấy nhiêu. Rồi mở lòng. Ấn ngón tay cái xuống giữa, chừa lại một lớp đáy dày chừng một đốt ngón tay. Kéo thành là bước đẹp nhất để xem. Hai tay kẹp vách đất, kéo từ dưới lên, mỗi lượt vách mỏng đi một chút và cao thêm một chút. Tay phải đều. Chỗ dày chỗ mỏng thì lúc nung co không đều, và nứt. Cổ bình, miệng bình được bóp lại từ từ. Bàn xoay chậm lại để đất không bị xoắn. Thợ lành nghề kéo một cái bình cao hai gang tay chỉ trong vài phút. Nhưng để có vài phút đó là mấy năm ngồi trước bàn xoay. Nhiều xưởng bây giờ mở lớp cho khách tự nặn. Thợ ngồi phía sau, cầm tay chỉ việc. Khách về mang theo một cái cốc hơi méo, và hiểu vì sao nghề này cần nhiều năm. Xong thì luồn sợi dây mảnh cắt ngang dưới đáy, nhấc ra phơi. Phơi trong bóng râm, vì khô quá nhanh là nứt. Khi đất se lại, cứng như miếng da, mới úp ngược lên bàn xoay để gọt chân, sửa đáy. Phần đất gọt ra cuộn thành từng sợi dài. Rồi tới hai lần nung. Lần đầu nung mộc. Lần sau tráng men rồi nung tiếp ở nhiệt độ cao hơn nhiều, đồ sứ có khi trên một nghìn hai trăm độ. Qua lò, đồ gốm co lại chừng một phần mười. Có mẻ ra lò nứt, chảy men, méo dáng, coi như bỏ. Thợ gốm quen sống chung với những mẻ hỏng. Thợ xưởng thường tính công theo sản phẩm hoặc theo ngày, thu nhập đều đều chứ ít khi đột biến. Người có tên tuổi, làm đồ riêng thì khác, mỗi món một giá. Cái bát cơm nhà mình có khi đã đi qua đôi tay ai đó, một sợi dây cắt và hai lần lửa. Tập sau: thợ hàn, và những tia lửa xanh.