Người bán bắp nướng, hạt dẻ rang đêm: một bếp than, một chảo cát, những tối mưa vắng khách

Có những người đi làm khi thành phố tan làm. Khói than, mùi bắp cháy cạnh, một bóng đèn treo trên xe là đủ để người ta biết: chị bán bắp đã ra. Bốn giờ chiều, chị lau xe, kiểm lại than, mua bắp. Bắp phải là bắp nếp hái trong ngày, hạt còn sữa, để qua đêm là hạt cứng, nướng không còn ngọt. Than hoa nhóm trước nửa tiếng, chờ cháy đỏ đều, hết khói đen mới nướng. Lửa còn bốc là bắp cháy đen ngoài mà trong vẫn sống. Sáu giờ, xe đẩy ra góc phố quen. Chỗ đứng là thứ quý nhất của người bán rong, đứng mười năm ở một góc thì khách tự tìm tới. Bắp nướng phải xoay liên tục. Gần chín thì quét một lớp mỡ hành, mỡ chảy xuống than bốc lên mùi thơm, người đi đường quay đầu lại. Một trái bắp nướng thường bán từ mười tới hai mươi nghìn tùy chỗ. Tối đông khách, chị nướng không kịp, khách đứng chờ, vừa chờ vừa xoa tay cho ấm. Bắp được gói trong giấy, đưa tận tay. Khách quen thì chị nhớ: người này thích cháy cạnh, người kia không lấy mỡ hành. Mùa thu đông thì có thêm hạt dẻ. Hạt dẻ được rang với cát trong chảo gang lớn, đảo liên tục chừng ba bốn chục phút. Cát giữ nhiệt đều, hạt chín từ trong ra mà vỏ không cháy. Rang hạt dẻ là việc mỏi tay nhất. Cái xẻng đảo nặng, cát nóng, bụi than bám đầy mặt, cả tối không ngừng tay. Hạt dẻ chín thì nứt vỏ nhẹ, bóc ra ruột vàng, bùi. Bán theo lạng, đựng trong túi giấy cho khỏi hấp hơi. Một tối đẹp trời, xe bắp với chảo hạt dẻ có thể bán được cả trăm trái bắp và vài cân hạt dẻ. Nhưng không phải tối nào cũng đẹp trời. Tối mưa thì vắng hẳn. Bắp đã mua phải bán hết trong ngày, nên có tối chị bán rẻ cho người quen, có tối mang về luộc cho cả xóm. Mười một giờ đêm, dập than, đẩy xe về. Mười hai giờ mới ăn cơm tối, trong khi cả nhà đã ngủ. Lần tới đi ngang một xe bắp nướng trong đêm, mua giúp chị một trái. Với người bán hàng rong, mỗi trái bắp là một phần của tối hôm ấy. Tập sau: về đồng lúa, nơi một năm có hai ba mùa gặt.