Người trồng rau: ba mươi ngày một lứa cải, giá bán ngoài ruộng lên xuống như thời tiết

Bó rau ở sạp chợ tập một có quê. Nó lớn lên ở một sườn đồi như thế này, nơi năm giờ sáng sương còn phủ kín mái nhà kính. Người trồng rau ra ruộng sớm vì buổi trưa nắng gắt, cúi lâu dễ choáng. Việc đầu tiên là đi một vòng, nhìn lá, nhìn đất, xem đêm qua có sâu không. Một lứa rau bắt đầu từ đất. Thu hoạch xong lứa trước là cày xới lại, nhặt rễ cũ, bón phân chuồng đã ủ hoai, để đất nghỉ vài hôm. Rồi lên luống. Luống phải cao để mưa không úng, rãnh giữa đủ rộng cho người đi lại chăm sóc. Việc này nặng, nhà nào đông người thì làm chung cho nhanh. Gieo hạt hoặc trồng cây con từ vườn ươm. Cải ngọt, cải bẹ xanh chừng ba mươi ngày là cắt được. Xà lách lâu hơn một chút. Cà rốt thì phải ba tháng. Nhiều vùng rau đã làm nhà kính, nhà màng, tưới phun sương. Che được mưa đá, mưa dầm, nhưng chi phí dựng một sào nhà kính là cả khoản vốn lớn. Cỏ mọc nhanh hơn rau. Nhổ cỏ bằng tay, từng luống một, cả buổi sáng chỉ xong được vài luống. Ruộng nhìn từ trên cao thì đẹp như tranh. Đứng dưới đất thì chỉ thấy lưng người cúi, nón lá, và những đôi tay lấm bùn. Rơm được gom về phủ gốc, giữ ẩm cho đất mùa khô, đỡ phải tưới. Mấy bó rơm này nặng hơn nhìn rất nhiều. Đến ngày cắt, cắt từ sáng sớm khi lá còn mát. Rau được nhặt lá già, bó lại, xếp vào sọt. Rau cắt giữa trưa héo rất nhanh, bán không được giá. Chiều, thương lái chạy xe tải lên tận ruộng cân hàng. Đêm đó rau xuống chợ đầu mối, hai giờ sáng tới tay người bán rau ở thành phố. Giá bán tại ruộng không ai nói trước được. Có lúc chỉ vài nghìn đồng một cân, không đủ tiền công cắt. Có lúc mưa bão mất mùa, giá lên gấp mấy lần. Nên người trồng rau ít khi tính lời theo tháng. Họ tính theo lứa, theo mùa, có năm được, có năm phải vay vốn làm lại. Bó rau ba mươi ngày tuổi trên bếp nhà mình, đã qua tay người trồng, người chở, người bán. Tập sau: vào bếp một quán cơm giờ trưa, nơi rau được xào trong hai phút.