Vì sao quả bóng xoáy lại bay cong giữa không trung, còn bóng không xoáy thì lắc lư?

Một cú sút phạt bay vòng qua hàng rào người, tưởng đi ra ngoài, rồi bẻ cong vào góc lưới. Thủ môn đứng chết trân. Quả bóng không có động cơ nào cả. Thứ bẻ lái cho nó là không khí. Khi quả bóng vừa bay vừa xoáy, bề mặt của nó kéo theo một lớp không khí mỏng quay vòng quanh mình. Ở phía bề mặt quay xuôi theo luồng gió, không khí bị kéo vòng ra sau và hất lệch sang một bên. Không khí bị đẩy về một phía, thì quả bóng bị đẩy về phía ngược lại. Hiện tượng này mang tên nhà vật lý người Đức Heinrich Magnus, người giải thích nó năm một nghìn tám trăm năm mươi hai. Nhưng trước đó gần hai trăm năm, Isaac Newton đã để ý quả bóng quần vợt bay cong khi bị đánh xoáy. Năm một nghìn chín trăm chín mươi bảy, hậu vệ Brazil Roberto Carlos sút phạt từ khoảng ba mươi lăm mét. Bóng ban đầu lao hẳn ra ngoài, rồi ngoặt vào lưới, khiến cả sân sững sờ. Trong quần vợt, cú đánh xoáy lên làm mặt trên quả bóng quay về phía trước. Bóng bị ép chúi xuống nhanh, chạm sân rồi bật cao, nên đánh rất mạnh mà vẫn rơi gọn trong sân. Cú cắt xoáy thì ngược lại: bóng được nâng nhẹ, bay lơ lửng, chạm sân thì nảy thấp và chậm, buộc đối thủ phải khom người xuống đỡ. Cú sút kiểu lá vàng rơi trong bóng đá cũng là bóng xoáy lên. Bóng vọt qua đầu hàng rào, rồi chúi xuống đột ngột như một chiếc lá rơi. Lạ hơn cả là quả bóng gần như không xoáy. Trong bóng chuyền có kiểu phát bóng bay, đánh thẳng vào giữa bóng để nó không quay. Không có xoáy giữ hướng, dòng khí quanh bóng lúc tách ra bên này, lúc bên kia. Quả bóng chao đảo khó đoán, người đỡ thường phán đoán sai vào phút chót. Năm hai nghìn mười, quả bóng chính thức của World Cup có bề mặt quá trơn cũng bị nhiều thủ môn than phiền vì bay chập chờn đúng như thế. Cùng là quả bóng mà chỗ bay cong, chỗ lắc lư, tất cả tuỳ vào cách nó quay, tốc độ bay và lớp vỏ ngoài. Lông nỉ của bóng quần vợt hay đường may của bóng đá đều góp phần. Lần tới xem một cú sút phạt bẻ cong, hãy nhớ người cầu thủ không chỉ sút vào quả bóng, mà còn đang tính cả không khí. Tập sau, mình lại hỏi một câu vì sao khác.