Một lần trong đời: tám tiếng trên chuyến tàu chậm xuyên dãy Alps, gần ba trăm cây cầu và chín mươi mốt đường hầm

Có một chuyến tàu được gọi đùa là chuyến tốc hành chậm nhất thế giới. Đi chừng ba trăm cây số mà mất gần tám tiếng, và chẳng ai trên tàu muốn nó chạy nhanh hơn. Đó là Glacier Express của Thụy Sĩ, nối Zermatt dưới chân núi Matterhorn với St. Moritz ở phía đông. Dọc đường, tàu băng qua gần ba trăm cây cầu và chín mươi mốt đường hầm. Toa tàu có cửa kính lớn kéo lên tận nóc, ngồi một chỗ mà thấy cả đỉnh núi lẫn thung lũng. Điểm cao nhất là đèo Oberalp, hơn hai nghìn mét. Vé hạng hai cộng phí giữ chỗ bắt buộc thường quy ra chừng sáu bảy triệu đồng, hạng nhất đắt hơn nhiều. Có thẻ đi tàu toàn Thụy Sĩ thì vẫn phải đặt chỗ riêng. Mùa hè thì đồng cỏ xanh, mùa đông thì tuyết trắng xoá, mùa nào cũng đẹp. Nhưng tàu thường nghỉ một quãng vào cuối thu để bảo dưỡng, xem lịch trước khi đặt. Chỗ ngồi nên đặt sớm vài tháng nếu đi mùa cao điểm. Bữa trưa được mang tới tận bàn, nhưng nhiều người mang sẵn bánh mì, phô mai lên ăn cho đỡ tốn. Rồi tàu rời ga. Bò gặm cỏ ngay sát đường ray, tiếng chuông leng keng trên cổ chúng vọng tới tận cửa kính. Đường ray men theo những con sông nước xanh màu sữa, thứ màu do bột đá từ sông băng tan chảy xuống. Những ngôi làng nhỏ mái gỗ nằm rải rác trên sườn đồi, nhà nào cũng có ban công hoa. Tàu chạy chậm đủ để mình nhìn rõ từng khung cửa sổ. Tám tiếng nghe thì dài, nhưng không ai nhìn điện thoại. Mỗi khúc cua lại mở ra một thung lũng khác, cứ vừa định chợp mắt là có người kêu nhìn kìa. Đừng chỉ ngồi tàu một mạch. Ngủ lại Zermatt một đêm trước khi đi để thấy Matterhorn lúc bình minh, hoặc xuống ở một thị trấn giữa đường rồi đi tiếp hôm sau. Thời gian rảnh thì đi thêm một chặng cáp treo lên cao. Trên núi gió lạnh kể cả giữa hè, nhớ mang áo khoác và kính râm. Không đủ thời gian cho tám tiếng thì có Bernina Express, ngắn hơn, chạy qua tuyến đường sắt được UNESCO công nhận, vượt núi xuống tận nước Ý. Có những chuyến đi mà đích đến không quan trọng bằng đoạn đường. Tập sau, mình đi ngắm lá đỏ mùa thu, khi cả sườn núi đổi màu chỉ trong vài tuần.