Một lần trong đời: thức trắng xem mưa sao băng, nằm ngửa giữa đồng trống đếm từng vệt sáng

Một vệt sáng xé ngang trời, chưa tới một giây đã tắt. Cả bãi cỏ cùng ồ lên một tiếng, rồi lại im phăng phắc, chờ vệt tiếp theo. Sao băng không phải ngôi sao rơi. Đó là những hạt bụi nhỏ cỡ hạt cát do sao chổi để lại, lao vào bầu khí quyển rồi cháy sáng ở độ cao chừng trăm cây số. Mỗi năm Trái đất đi ngang qua vài dải bụi như thế vào đúng những ngày quen thuộc, nên mưa sao băng có lịch hẹn trước, cứ thế mà chờ. Hai trận đáng chờ nhất là Anh Tiên, rơi nhiều nhất khoảng mười hai, mười ba tháng tám, và Song Tử, khoảng mười ba, mười bốn tháng mười hai. Tháng mười hai là mùa khô ở miền Nam và Tây Nguyên, trời hay quang, nên Song Tử thường là trận dễ xem nhất với người ở phía nam. Nhưng nhớ xem lịch trăng. Năm nào ngày cực đại trùng đêm trăng sáng, trăng lấn hết, chỉ còn thấy những vệt thật sáng. Đi xa đèn thành phố ít nhất vài chục cây số: lên đồi, ra một bãi biển vắng hay một cánh đồng trống. Chỗ càng tối, càng thấy nhiều. Giờ đẹp nhất thường là sau nửa đêm tới trước rạng sáng. Đến sớm, ngủ một giấc ngắn trong xe hay trong lều, đặt báo thức lúc một giờ. Những con số hơn một trăm vệt mỗi giờ là trong điều kiện lý tưởng. Ngoài đời, thấy được vài chục vệt một giờ đã là một đêm rất may. Không cần kính thiên văn hay ống nhòm, vì sao băng vụt qua khắp bầu trời. Nằm ngửa trên tấm bạt hay ghế xếp, nhìn rộng ra, đừng dán mắt vào một điểm. Cất điện thoại đi. Mỗi lần mở màn hình sáng là mắt phải quen tối lại từ đầu, và vệt đẹp nhất hay rơi đúng lúc mình đang cúi xuống. Đêm tháng mười hai trên đồi lạnh hơn mình tưởng. Mặc áo ấm, mang chăn mỏng, bình trà nóng. Đi tháng tám thì nhớ thêm thuốc chống muỗi. Muốn chụp thì cần máy ảnh ống kính góc rộng, chân máy, để chụp liên tục hàng trăm tấm rồi lọc lại. Điện thoại rất khó bắt kịp một vệt chưa tới một giây. Đây có lẽ là trải nghiệm rẻ nhất trong cả mười lăm tập: chỉ tốn một đêm thức trắng. Danh sách những lần đầu tiên của bạn còn dài, cứ đi dần từng cái một.