Một lần trong đời: thử lặn bình khí, mười hai mét dưới biển và tiếng thở của chính mình

Dưới mười hai mét nước, thứ đầu tiên làm mình giật mình không phải con cá nào cả. Mà là tiếng thở của chính mình, to và đều như tiếng gió. Thử lặn bình khí không cần bằng cấp. Ở Nha Trang, Phú Quốc hay Côn Đảo, một buổi thường chừng một tới hai triệu rưỡi, gồm tàu, đồ lặn và người kèm. Chọn đúng mùa biển êm thì nước mới trong. Nha Trang đẹp từ tháng ba tới tháng chín, còn phía nam Phú Quốc hợp nhất vào mùa khô, cuối năm tới tháng tư. Trên tàu, huấn luyện viên dạy chừng nửa tiếng: ngậm ống thở, xả nước khỏi mặt nạ, và mấy ký hiệu tay. Ngón cái chụm ngón trỏ là ổn, ngón cái chỉ lên là muốn nổi. Người mới luôn có một huấn luyện viên kèm sát bên cạnh, nắm tay nếu cần. Lần thử đầu tiên thường chỉ xuống tối đa mười hai mét. Xuống tới vài mét là tai bắt đầu tức. Bịt mũi, thổi nhẹ cho tai kêu lụp bụp, làm sớm và làm thường xuyên, đừng chờ tới lúc đau mới làm. Luật số một của lặn bình khí: không bao giờ nín thở. Không khí trong phổi nở ra khi mình nổi lên, nín thở mà lên nhanh là phổi bị tổn thương. Mấy phút đầu ai cũng thở gấp, tay chân quờ quạng. Cứ thở ra thật dài, thả lỏng, để chân đạp chậm. Một lúc sau người tự nhẹ đi, lơ lửng như đang bay. Càng xuống sâu, màu đỏ biến mất trước tiên, mọi thứ ngả sang xanh lam. Đó là lý do ảnh chụp dưới nước thường phải chỉnh màu lại. Rồi cá bắt đầu bơi ngang mặt, chẳng buồn sợ người. Một con cá đuối lướt qua, vài con cá bướm sọc vàng lượn quanh rạn đá. Nhìn thôi, đừng chạm. San hô mất hàng chục năm mới lớn được chừng này, một cú đạp chân vụng là gãy. Rùa biển cũng vậy, đừng đuổi theo. Bốn mươi phút trôi qua nhanh như năm phút. Khi lên, nổi thật chậm, chậm hơn bong bóng nhỏ nhất của mình, và thường dừng ba phút ở độ sâu năm mét. Ai không nên lặn hôm đó: đang cảm, nghẹt mũi, viêm tai, hoặc có bệnh tim, hen suyễn mà chưa hỏi bác sĩ. Trên tàu sẽ có phiếu sức khoẻ, khai thật. Sau buổi lặn, đừng lên máy bay ngay. Cơ thể cần thời gian xả bớt khí đã ngấm vào máu, nên tính lịch bay cách ít nhất mười tám tới hai mươi bốn giờ. Có người thử một lần rồi thôi. Có người lên tàu đã hỏi ngay học lấy bằng mất mấy ngày. Tập sau, mình ra một bãi đất trống, dựng lều và ngủ dưới trời sao.