Một lần trong đời: đi bộ đường hành hương Camino de Santiago, tám trăm cây số theo mũi tên vàng

Sáu giờ sáng, trời còn nhá nhem, ba lô trên vai, một mũi tên vàng sơn trên gốc cây chỉ đường. Hôm nay đi hai mươi lăm cây số. Ngày mai cũng thế. Và cứ thế hơn một tháng. Đó là Camino de Santiago, những con đường hành hương cổ băng qua Tây Ban Nha, cùng dẫn về thành phố Santiago de Compostela. Tuyến đông người đi nhất dài chừng tám trăm cây số. Đi trọn tuyến đó thường mất ba mươi tới ba mươi lăm ngày. Không đủ thời gian thì chọn đoạn ngắn. Đi bộ ít nhất một trăm cây số cuối là được nhận giấy chứng nhận hành hương. Người đi mang một cuốn sổ hành hương, mỗi ngày đóng dấu ở nhà trọ, nhà thờ, quán cà phê dọc đường. Cuốn sổ vừa là giấy tờ, vừa là kỷ niệm. Không cần bản đồ nhiều. Đường được đánh dấu bằng mũi tên vàng và hình vỏ sò, trên cột đá, trên tường nhà, có khi chỉ là một vệt sơn trên vỉa hè. Dọc đường có nhà trọ dành riêng cho người hành hương, giường tầng, phòng chung. Một đêm thường chừng mười tới hai mươi euro, có nơi chỉ xin góp tuỳ tâm. Bữa tối thực đơn hành hương ba món thường quanh mười lăm euro. Tính cả ăn ở, nhiều người chi chừng ba, bốn chục euro mỗi ngày, chưa kể vé máy bay. Đoạn nhiều người thấy khó nhất là vùng cao nguyên trồng lúa mì bằng phẳng ở giữa hành trình. Mùa hè ít bóng cây, nắng gắt. Đi từ sáng sớm, nghỉ trưa, mang đủ nước. Kẻ thù số một là phồng rộp. Đi giày đã quen chân từ trước, giữ tất khô, thấy chỗ nào cộm là dừng lại dán băng ngay, đừng đợi tới tối. Ba lô càng nhẹ càng tốt, nhiều người khuyên đừng quá một phần mười cân nặng của mình. Hai bộ quần áo, giặt mỗi tối, là đủ. Giữ hộ chiếu, tiền trong túi đeo sát người, kể cả lúc ngủ ở phòng chung. Đi một mình thì mỗi tối báo lịch trình cho người nhà. Mua bảo hiểm du lịch trước khi đi. Tới ngày thứ mười mấy, chân thôi đau, đầu thôi nghĩ ngợi. Chỉ còn tiếng bước chân trên sỏi, và những người lạ gặp nhau trên đường chúc nhau đi tới nơi bình an. Tới Santiago, nhiều người ngồi bệt trước nhà thờ lớn, chẳng nói được gì. Tập sau, mình thử sống một tháng ở một thành phố lạ, vừa làm việc từ xa vừa đi khắp các ngõ.