Một lần trong đời: chạy xe máy vòng cung Hà Giang, ba trăm cây số đèo và luật xuống dốc về số thấp

Có lúc sương dày tới mức chỉ thấy đèn hậu xe phía trước. Rồi vòng qua một khúc cua, cả thung lũng bỗng hiện ra dưới chân. Vòng cung Hà Giang thường đi ba tới bốn ngày, từ thành phố Hà Giang lên Quản Bạ, Yên Minh, Đồng Văn, qua đèo Mã Pì Lèng sang Mèo Vạc rồi vòng về. Tổng chừng ba trăm cây số. Ba trăm cây số nghe thì ít, nhưng đường đèo chỉ chạy được chừng ba mươi cây số một giờ. Đừng ham đi một ngày cho xong, mỗi chặng nên dừng trước khi trời tối. Tự lái thì thuê xe ngay tại thành phố Hà Giang, mỗi ngày chừng vài trăm nghìn. Phải có bằng lái xe máy, và chọn xe số hoặc xe côn tay, đừng đi xe ga đổ đèo dài. Chưa từng chạy đèo thì thuê người chở, dân phượt hay gọi là easy rider, thường khoảng một triệu một ngày. Mình ngồi sau ngắm cảnh, người ta lo khúc cua. Luật quan trọng nhất khi xuống dốc: về số thấp, để máy ghìm xe lại, phanh nhấp nhả từng đợt. Bóp phanh liền một mạch xuống đèo dài là phanh nóng, mất tác dụng đúng lúc cần. Khúc cua khuất thì bấm còi, đi sát lề phải, không vượt trong cua. Xe tải và xe khách chạy đèo hằng ngày, họ quen đường hơn mình nhiều. Không chạy khi trời tối hay sương quá dày. Sau mưa lớn, để ý đá lở và mặt đường trơn bùn, hỏi chủ nhà nghỉ trước khi lên đường. Rồi tới phần thưởng: những ngọn núi đá xám nhô lên giữa nương ngô, bò thả trên sườn đồi, trẻ con đứng vẫy tay bên đường. Dừng lại nhiều hơn mình định. Đứng ngắm một khúc đèo, ghé chợ phiên nếu đúng ngày, ăn bát thắng cố hay bánh cuốn chan canh nóng. Mùa nào cũng có cái đẹp riêng. Tháng chín lúa chín vàng ruộng bậc thang, tháng mười tháng mười một hoa tam giác mạch nở hồng, mùa xuân thì đào mận trắng núi. Trong cốp xe không được thiếu: áo mưa bộ, áo khoác, găng tay, đèn pin, bộ sạc dự phòng và ít tiền mặt. Có những đoạn đi cả chục cây số chẳng thấy cây xăng hay máy rút tiền. Mũ bảo hiểm loại tốt, cài quai chặt, kể cả lúc chỉ chạy đi mua chai nước. Cảnh đẹp nhất cũng chẳng đáng một lần chủ quan. Có người về rồi vẫn nhớ tiếng máy xe vọng vào vách đá. Tập sau, mình đi bộ một ngày trong rừng nguyên sinh, dưới những cây cổ thụ cả nghìn năm tuổi.