Một lần trong đời: đón bình minh trên núi lửa Bromo, xe jeep lúc ba giờ sáng và mùi lưu huỳnh trên miệng núi

Đứng trên miệng một ngọn núi lửa, nghe dưới chân gầm lên từng đợt như tiếng máy bay ở xa, còn khói trắng cứ cuộn lên không ngớt. Cảm giác đó khó quên. Bromo nằm ở Đông Java, Indonesia, cao chừng hai nghìn ba trăm mét và vẫn đang hoạt động. Từ Việt Nam, thường bay tới Surabaya rồi đi xe thêm ba bốn tiếng lên làng dưới chân núi. Nên đi vào mùa khô, khoảng từ tháng tư tới tháng mười, trời quang và ít mây che bình minh hơn. Khoảng ba giờ sáng, xe jeep đón ở nhà nghỉ, chở lên điểm ngắm trên sườn núi đối diện. Đường tối, dốc, xe nối đuôi nhau bật đèn pha. Trên điểm ngắm rất lạnh, sáng sớm thường chỉ vài độ tới chừng mười độ. Mặc như đi mùa đông: áo khoác dày, mũ len, găng tay, rồi đứng chờ trong bóng tối. Rồi trời sáng dần. Từ trong sương hiện ra cả một vùng miệng núi, Bromo bốc khói ở giữa, phía sau là ngọn Semeru cao nhất đảo Java. Nắng đầu tiên chạm vào lớp khói trắng, nhuộm cả thung lũng thành màu cam. Mấy trăm người đứng đó mà gần như im lặng. Sau bình minh, xe jeep chở xuống biển cát, một lòng chảo rộng mênh mông toàn cát núi lửa màu xám. Từ đây đi bộ hoặc thuê ngựa tới chân núi. Bụi cát bay mù mịt, nên mang khẩu trang và kính. Giày nên là giày thể thao bám tốt, cát mềm lún chân, đi dép rất mệt. Cuối cùng là chừng hai trăm rưỡi bậc thang lên tới miệng núi. Càng lên mùi lưu huỳnh càng nồng, giống mùi trứng thối, và mắt có thể cay. Ai bị hen suyễn hay bệnh tim nên hỏi bác sĩ trước, và dừng lại ngay nếu thấy khó thở. Trên miệng núi chỉ có lan can thấp, đứng xa mép một chút. Vé vào vườn quốc gia, xe jeep ghép và tiền ngựa cộng lại, quy ra tiền Việt thường chừng một tới hai triệu một người, chưa tính vé máy bay. Núi lửa đang hoạt động thì có lúc bị đóng cửa khi nâng mức cảnh báo. Trước chuyến đi vài ngày, hỏi nhà nghỉ hoặc xem thông báo của vườn quốc gia. Một ngày bắt đầu từ ba giờ sáng, trên lưng một ngọn núi còn đang thở. Tập sau, mình đội đèn pin, chui sâu vào lòng một hang động.