Một lần trong đời: ngồi gondola ở Venice, nửa tiếng trôi qua những con kênh không có tiếng xe

Bảy giờ sáng ở Venice, chỉ có tiếng nước vỗ vào mạn những chiếc gondola đang buộc ở bến. Cả thành phố không có một chiếc ô tô. Đường đi là hơn bốn trăm cây cầu đá, còn đường lớn là những con kênh, và chiếc gondola đã đi trên đó hàng trăm năm. Nhìn kỹ sẽ thấy thân thuyền lệch về một bên. Người chèo đứng ở đuôi, chỉ một mái chèo, mà thuyền vẫn đi thẳng. Người chèo gondola ở Venice chỉ có vài trăm người được cấp phép, phải học nghề nhiều năm và thi mới được nhận khách. Giá niêm yết chung, thường chừng chín mươi euro cho ba mươi phút ban ngày, tối thì đắt hơn. Mỗi thuyền tối đa năm người. Trước khi lên, hỏi rõ giá, thời gian và đi tuyến nào. Muốn người chèo hát thì là dịch vụ riêng, phải thoả thuận trước. Đi đông thì chia nhau, mỗi người không còn đắt lắm. Ngồi giữa thuyền cho cân, đừng đứng dậy khi thuyền đang đi. Mẹo nhỏ: chọn bến ở những con kênh nhỏ. Kênh lớn đông tàu máy, sóng và ồn, còn kênh nhỏ thì yên tới mức nghe được tiếng mái chèo. Thuyền luồn dưới những cây cầu thấp, người chèo hô một tiếng trước mỗi khúc quanh để thuyền bên kia biết mà tránh. Ngồi sát mặt nước mới thấy những bậc cửa rêu phong, những ngôi nhà mở cửa thẳng ra kênh, buộc sẵn thuyền riêng. Giờ đẹp nhất là sáng sớm hoặc gần hoàng hôn, nắng xiên vàng lên tường gạch. Trưa hè thì nắng gắt và kênh đông nghẹt. Không muốn bỏ chín mươi euro, vẫn có cách nếm thử: đò ngang chở khách qua kênh lớn, mất chừng vài phút, giá chỉ vài euro. Đi xa hơn trong thành phố thì dùng thuyền buýt chạy theo tuyến, mua vé ngày nếu định đi nhiều. Ngày cao điểm, khách đi trong ngày còn phải đóng phí vào thành phố. Vào mùa thu đông, Venice hay có đợt nước dâng tràn lên quảng trường. Mang giày chống nước, và xem dự báo trước khi đi. Nửa tiếng trôi qua rất nhanh. Tập cuối, mình thức trắng một đêm giữa đồng trống, đếm những vệt sao băng.